Energia

Wszystkie organizmy żywe potrzebują energii niezbędnej do podtrzymania procesów fizjologicznych i wykonywania pracy. Energia wykorzystywana przez nasz organizm pochodzi z potencjalnej energii chemicznej zawartej w pożywieniu.Czerpiemy ją bezpośrednio przez spożywanie warzyw, owoców i innych produktów roślinnych (nasiona) lub pośrednio, spożywając produkty zwierzęce.

Węglowodany, tłuszcze, częściowo białka znane są jako składniki pokarmowe dostarczające energii, ponieważ są one jedynymi związkami (oprócz alkoholu), z których organizm może czerpać energię do pracy i produkcji ciepła. Procentowy udział tych składników w pokrywaniu zapotrzebowania energetycznego osób aktywnych fizycznie powinien wynosić: dla 10-15% dla białka, 20-30% dla tłuszczów, 55-65% dla weglowodanów.

Zapotrzebowanie energetyczne
Zapotrzebowanie energetyczne sportowców zależy od:

  1. rodzaju uprawianej dyscypliny
  2. intensywności wysiłku
  3. indywidualnych cech zawodnika
Jest ono największe w dyscyplinach wytrzymałościowych i zwiększa się wraz ze wzrostem intensywności wysiłku.

Przykładowy wydatek energetyczny w poszczególnych dyscyplinach sportu dla osobnika ważącego 70 kg (wg B.G. Raczyńskich)

< td>17,5
Rodzaj
dyscypliny		 Intensywność
wysiłku		 Wydatek energetyczny
(kcal/min.)
Biegi 3,3 m/s 12,6
5,0 m/s
6,6 m/s 99,2
Pływanie 0,17 m/s 3,5
0,9 m/s 14,7
1,16 m/s 30,1
Jazda na
rowerze		 10 km/h 5,0
20 km/h 10
Rzuty trening 12,8

Poziom rezerw energetycznych
Poziom nagromadzonych w organizmie rezerw energetycznych zależy od:

  • intensywności wysiłku
  • czasu trwania wysiłku
  • indywidualnych cech zawodnika
  • spożytej diety
Metabolizm substratów energetycznych
Bezpośrednim dostawcą energii w komórkach jest ATP, który zawiera wiązania bogatoenergetyczne:

Zapasy ATP w organizmie wystarczają tylko na 10 sekund maksymalnej pracy, co oznacza, że związek ten musi być nieustannie odbudowywany.
Procesy metaboliczne regulujące zawartość ATP w komórce mięśniowej: